Sofie, ons wolfje

Sofie is een bijzondere hond. Sofie had een missie in haar leven, ze beschermde mij en de roedel. Ze gunde me alles en ze was er altijd voor me. Nadat ik haar meer dood dan levend meenam van straat in Bolivia, was ze de meest trouwe hond die ik me kon wensen. En als Boliviaanse wolven bestaan hadden, dan was zij er daar eentje van geweest.

Nu bijna achttien jaar nadat ik haar van straat plukte, is ze op. Haar koppie niet maar haar lijf wel. Ze is net zo graatmager als ze was toen ik haar vond, haar poten zijn versleten en de spieren die haar zo hard lieten rennen, zijn verdwenen. De wil is er nog en op die wil liep ze tot vorige week gewoon nog een half uur mee met de andere honden. Ze pikte hun knaagbotjes af en begroef ze in de tuin. En te wilde honden liet ze duidelijk merken dat ze zich wat rustiger moesten gedragen. Nu kan ze niet meer. Ze is op. Maar het leven dat haar zo kostbaar was, is niet zo makkelijk los te laten.

In de achttien jaar van haar leven veranderde en groeide de roedel. Haar maatje Akkie vertrok, andere honden kwamen. Kinderen kwamen en werden groter. Zij zag het allemaal gebeuren en volgde me op de voet. Als ik kookte, stond ze tussen mij en het aanrecht in. Als ik stofzuigde, stond ze daar waar ik wilde zuigen. Bezoekers liet ze knoeien met hun drinken door haar neus onder hun arm te schuiven en die arm omhoog te duwen. De ruitenwissers van de auto vond ze doodeng, het commando "zit" ging geheel aan haar voorbij en de roedel beschermde ze bij het wandelen wel zo effectief dat we haar meestal maar aanlijnden bij ontmoetingen met andere honden. Ze hield niet van ruzie of geschreeuw in het gezin en haar dovigheid de laatste jaren was wat dat betreft ook wel een soort zegen.

Na de levenloze geboorte van onze eerste, stond ze vooraan om me uit het diepe dal weg te houden dat op me wachtte. Ze hield me samen met Akkie in het hier en nu.

Onvoorstelbaar hard kon ze rennen op het strand, met haar lange poten en slanke lijf. Akkie hield haar niet bij. Achter meeuwen aan, door de branding, grote cirkels om ons heen. Zoals een hond bedoeld is, zoiets. Op het strand zitten was er voor ons niet bij, dan groef ze wel zo effectief een kuil onder onze kont dat we daarin wegzakten. Altijd.

Als mensen vroegen naar haar ras zei ik dat ze de ultieme kruising was van alle honden. Ze werd ook wel voor wolf aan gezien en als ze besloot iemand uit de roedel te weren, kon ze er behoorlijk angstaanjagend uit zien.

Na onze eerstgeborene, Jasper, volgde er nog vier maal de komst van een kind. Na Akkies vertrek kwamen er nieuwe honden en met haar 12 jaar genoot ze van de komst van Nyima die ze in haar eigen stijl zorgvuldig opvoedde.

Nu ligt ze naast me en kan iedere ademhaling de laatste zijn. Ze is moe. Haar ogen staan nog helemaal helder en als ze wakker is volgt ze wat er gebeurt. Maar meer kan ze niet. We geven haar de tijd om afscheid te nemen van het leven op haar eigen wijze.

We laten haar langzaam wegdrijven op weg naar de lange tunnel die haar naar het licht zal leiden. Haar langzame afscheid is haar laatste grote cadeau aan mij, om te wennen aan haar afwezigheid en al te kunnen rouwen terwijl ze er nog is. Ze wordt opgewacht door vele andere honden en Jasper zal haar vast met open armen ontvangen. Een laatste sprong in het diepe, achttien jaar nadat wij samen een andere grote sprong maakten die onze levens aan elkaar verbond.

Dag lieve wolvendame. Op een dag ontmoeten we elkaar weer en tot die tijd zorg ik goed voor onze roedel. Ga met een gerust hart.

Geen rotkind

Dit is Siem.

Siem wilde dood toen hij acht jaar oud was want hij was een rotkind. Hij hoorde er niet bij op school en was thuis altijd boos. 

In een schooljaar had hij twee keer een speelafspraak met een ander kind en mocht hij een keer op een kinderfeestje komen. 

Op school leerde hij dat zeven gedeeld door twee drie plus rest is. Hij zei 3 1/2 tegen de juf maar dat kon niet want een pepernoot kun je niet door tweeën delen en 1/2 leer je pas op de middelbare school. Dan moest hij dus nog 4 jaar wachten. 

Op school werd hij gek van al het geluid in de klas. Hij hoorde alles en raakte elke dag overprikkeld. Daar was niets aan te doen, behalve dan die koptelefoon opzetten die we zelf aanschaften. Maar die hielp maar een beetje. Toen hij uiteindelijk werd doorgetoetst, moest hij de toetsen in de klas maken. Na afloop besprak de juf de fouten met hem en liet hem zien wat hij allemaal nog niet kon. Hij kon het wel maar ze had van te voren de opdrachten niet uitgelegd. Want hij is zo slim dat hij dat wel had kunnen begrijpen. 

Hij moest soms met een ander jongetje op de gang gaan werken. Ze moesten samen een onderwerp verzinnen en uitwerken wat ze interessant vonden. De juf deed de deur van de klas dan wel dicht. Zij vonden het leuk om rond de tafel te rennen of paardje te spelen. Dus ze waren nog niet echt toe aan extra werk want nog niet zelfstandig genoeg. Hij was acht jaar toen. 

Hij wilde graag achterin de klas zitten zodat er achter hem geen onverwachte dingen konden gebeuren. De juf zette hem een rij naar voren zodat hij daar toch mee kon oefenen. Achter hem zat een jongetje die heel zachtjes de hele tijd geluidjes maakte. De juf hoorde die geluidjes niet dus ze bestonden niet. Toen werd hij heel ziek, een week lang had hij hoge koorts en daarna moest hij nog twee weken bij komen. Siem was heel vaak ziek thuis. Als hij aan school dacht, had hij hoofdpijn en buikpijn. Wat hij leerde, leerde hij thuis, van klokhuis en de boeken die hij las. 

In de pauzes stond hij alleen. De jongens voetbalden en bij voetballen kreeg hij altijd heel hard de bal tegen zich aan. De meisjes speelden alleen met meisjes want dat hoort zo. En in de pauze had de juf ook pauze dus at ze een appel en keek toe. 

De laatste week voor de vakantie ging hij naar opa en oma op Texel, met het verdriet in zijn ogen. De laatste schooldag was hij weer terug om zijn spullen op te halen. De juf deelde een foto uit waar alle kinderen op stonden, behalve hij en een ander jongetje. Ze had hun namen er ook niet op geschreven. Zie je wel dat ik er niet bij hoor zei hij. 

Met deze woorden beschreef hij het einde van zijn carrière op deze school. 

Nu twee jaar later begint Siem te helen. Nog steeds is hij afwachtend in zijn contact met anderen. Nog steeds denkt hij dat anderen hem niet zien staan en kan hij het niet echt geloven dat anderen het leuk vinden om contact met hem te hebben. Maar hij heeft weer plezier in het leven. Hij weet alles over Griekse mythen en is een lopende Lego encyclopedie. Hij wil niet meer dood. Gelukkig maar! 

Stilte voor de storm

Het is echt waar, ik word nog een keer moeder. Het is zoiets groots en niet voor te stellen eigenlijk.

Je zit daar in een ruimte, een kamertje met wat speeltoestellen en andere ouders en dan krijg je "ineens" een kind waar je helemaal verantwoordelijk voor bent, een kind dat vanaf dat moment helemaal bij jou hoort. Een kind met een verleden, met een eigen verhaal. Met een vader en moeder bij wie hij geboren werd, in wiens buik hij groeide, bij die moeder dan. Die uitzagen naar de komst van hun kind en toen toch de beslissing namen hun baby naar het weeshuis te brengen. Een maand voordat wij Qiujun ophaalden. Hij was al daar toen wij voor het hek stonden en het terrein niet op mochten. Een baby'tje van een maand oud.

Een kindje dat al meer dan vijf jaar in een weeshuis woont, dat daar al van alles heeft meegemaakt waar wij nooit van af zullen weten, waar we naar zullen gissen, losse eindjes die we aan elkaar verbinden en soms later weer verwerpen. Een kindje dat vanaf dat moment en eigenlijk nu al in ieder cel van mijn lijf zit.

Diep in mijn hart heb ik altijd geweten dat Chunlian bij ons zou komen. Al drie jaar lang leeft hij in mij. En nu het moment nadert dat we bij elkaar komen, lijkt alles te kloppen. Het heeft zo moeten zijn. Ik dank het universum dat Chunlian bij ons mag komen.

Herinneringen

Toen Qiujun met zijn drie jaar oud bij ons kwam, had hij bijna geen taal tot zijn beschikking, ook geen Chinees. Dat wisten wij omdat we in een verslag gelezen hadden dat hij nauwelijks sprak.
Het lastige van het niet hebben van woorden is dat je moeilijk herinneringen opslaat. Misschien heeft hij nog wel flitsen van vroeger maar herkent hij ze niet als herinneringen. Als kind had ik een heel duidelijk beeld van Maleisië, het land waar ik mijn eerste vier jaar woonde, maar ik wist niet meer wat ik zelf onthouden had of wat mijn ouders mij verteld hadden of op films en foto's hadden laten zien. De geuren en smaken zitten wel in mijn hersens vastgeklonken. In een tropische kas krijg ik tranen in mijn ogen en de smaak van papaya of ramboetan is de smaak van die mooie tropenjaren waarin alles goed was.

Voor Qiujun hebben we bijna geen foto's en al helemaal geen film. Hij heeft zich denken wij ook heel erg afgesloten van zijn omgeving omdat hij daarin niet kon krijgen wat hij nodig had. Een intens levend kind die in zijn gevoeligheden niet onderdoet voor zijn broers is niet altijd een makkelijke combinatie met een weeshuis waar de verzorgsters toch echt meerdere kinderen moeten verzorgen en hij mee moest met de stroom van praktische zaken die op een dag moeten gebeuren. Tel uit je winst.

Het bijzondere is dat er straks een klein kindje van vijf jaar in zijn leven komt die waarschijnlijk wel herinneringen heeft aan diezelfde plek op aarde. Chunlian groeit nu op in het weeshuis waar ook Qiujun opgroeide. Met zijn komst krijgt Qiujun dus herinneringen terug die hij niet heeft. We hopen dat Chunlian dingen kan vertellen, voor hemzelf en voor Qiujun. Zodat we hen beiden kunnen helpen hun levensverhaal een anker te geven. Spannend blijft nog of Chunlian wel taal tot zijn beschikking heeft. Waar zijn vriendinnetje op de filmpjes duidelijk te horen is, spreekt hij zelf nauwelijks een woord en wijst hij naar voorwerpen. Komt ons op zich wel bekend voor .........

Schatzoeken

Mensen die mij goed kennen, weten dat ik overal heel goed over nadenk, hoewel ik misschien heel nonchalant lijkt. Nou kost nadenken me niet zo heel veel moeite, het gaat redelijk vanzelf. En als ik iets besloten heb, doe ik het. Daarbij probeer ik wel rekening te houden met wat "normaal" en acceptabel wordt gevonden maar waar sommigen uitgaan van normaal en acceptabel om een oplossing te zoeken, draai ik de volgorde om. Ik verzin een oplossing, bekijk de oplossing van alle kanten en o ja, kijk dan ook nog of hij enigszins acceptabel en normaal zou kunnen zijn. Voor diegenen die dat belangrijk vinden.

Op die manier waren wij uitgekomen bij fundraisen om het mogelijk te maken met het gezin ons jongste kind op te halen in China. We zagen de voor- en nadelen, wisten wat we absoluut niet wilden en we wisten waar we het voor deden.

Pas eind maart van dit jaar wisten we dat wij dit kindje, dat we al drie jaar op ons netvlies hadden, echt mochten gaan adopteren. Het bijzondere is dat onze Chinese kinderen uit hetzelfde tehuis komen, met hetzelfde medische dossier. Verwantschap is goed mogelijk maar voor ons al lang niet meer de reden om dit kindje te adopteren. Een gedeelde achtergrond op diverse vlakken leek ons een zeer goede reden om deze kinderen samen te laten opgroeien op een warme plek waar ze mogen zijn wie ze zijn.

Omdat Qiujun, die we adopteerden toen hij drie jaar oud was, geen woorden had om de wereld te begrijpen, heeft hij destijds weinig begrepen van wat hem overkwam. Voor hem was in die tijd de wereld een grote waas en was hij ingekapseld in een soort cocon, beschermd voor de buitenwereld die hij niet begreep. Inmiddels is hij op aarde geland en leeft hij het leven met volle teugen.

Wij hadden hem heel graag laten zien wat hem overkwam destijds en dan in de rol van een van de grote broers. De andere twee grote broers zou hij daarbij zeker nodig hebben. Zij hebben de afgelopen jaren een belangrijke rol voor hem gespeeld, zijn tolken naar de buitenwereld, degenen die hem leerden spelen, praten, kind zijn. Die hem op school en thuis meeslepen met spellen die ze verzinnen, die zijn wereld voor hem geopend hebben. Zijn mama om hem een hand te geven en hem te laten voelen dat hij best ook nog wel klein en kwetsbaar mag zijn, door zijn groot houden heen te prikken. Zijn papa om hem de buitenwereld mee in te nemen, op avontuur te gaan, samen met zijn broers. En dan dat lieve kleine kindje nu nog in China die vanuit het weeshuis omringd zou zijn door al die warme energie, af en toe overweldigd door al het nieuwe (dus mama die hem daar even uit haalt en bij zich op schoot neemt).

Twee en een halve week China voordat we in het nieuwe leven als gezin van zes in Nederland verder zouden gaan. Dat was de reden om te gaan fundraisen. Natuurlijk kunnen we geld lenen maar geleend geld moet ook worden terugbetaald, het huis heeft onderhoud nodig, de kinderen gaan naar een niet bekostigde school op 15 kilometer afstand waar ze heel gelukkig zijn. Veel spaargeld hebben we niet, het meeste ging op aan de adoptie van Qiujun. Sinds de geboorte van Tijmen werk ik niet, een kindje dat altijd huilt laat je niet graag achter op een kinderdagverblijf. Voor we kinderen kregen werkten we in Bolivia voor een onkostenvergoeding. Onze leeftijdsgenoten kregen banen, kochten huizen, reden in lease auto's rond (niet allemaal hoor, ieder zijn eigen weg). Wij hadden de ervaring van ons leven maar rijk werden we er niet van. Vier jaar op een instelling met kinderen met een beperking gaf mij de bagage die ik nodig had, een heel diep weten wat voor mij belangrijk is in het leven.

Al die jaren werden wij financieel ondersteund door mijn ouders. Soms best lastig, om nu nog steeds op die manier afhankelijk te zijn van hen maar ik weet dat ik die afhankelijkheid niet aanhoudt voor mezelf maar voor mijn kinderen. Zodat mijn kinderen naar een school kunnen waar ze zich goed voelen, zich kunnen ontwikkelen en zichzelf kunnen zijn, op vakantie naar Texel kunnen en hun moeder er zoveel mogelijk voor hen kan zijn. Een andere weg had eigenlijk niet gekund.

De hetze die afgelopen week door een aantal mensen in het "adoptiecircuit" werd gemaakt over ons fundraisen, voelde voor mij ontzettend slecht. Ik ben enorm geschrokken van het sneeuwbal effect, ineens allemaal wild vreemde mensen die een mening hadden over wat wij deden. Zonder dat ze ons kenden, zonder dat ze ons verhaal begrepen of zich er in hadden verdiept. Zonder dat ze iets weten over het medische dossier van onze kinderen en met weten bedoel ik dat ze echt begrijpen wat het inhoudt om te leven met wat zij hebben, op te groeien in een land waar dat nog niet echt geaccepteerd is (dat is hier in Nederland al een puntje, laat staan in China). Ik viel terug in een oude pijn, iets waar ik zoveel moeite mee heb, oordelen uitspreken zonder enig begrip.

Toen wij net terug waren uit Bolivia in een wildvreemd Nederland, heel ons leven in Bolivia waar we ons goed thuis voelden, hadden moeten achterlaten. stond ik bij de AH. Ik had een groot verpakking sportlife kauwgom gevonden, een schat! Voor ik naar Bolivia ging kauwde ik namelijk graag op kauwgom, sportlife! En die had je niet in Sucre. Daar kon je alleen kauwgom kopen die na twee minuten zijn smaak verloor. Dus ik was heel opgetogen over de kauwgom, ook in een poging de cultuurschok waar ik in verkeerde te onderdrukken. Toen ik bij de kassa mijn megaverpakking, mijn schat, op de band legde schudde een mevrouw achter mij haar hoofd, wat een belachelijke hoeveelheid kauwgom was haar boodschap. Welkom in Nederland, Jouke. Mijn cultuurschok was bijzonder diep en langdurig. Natuurlijk was die cultuurschok ook oud, toen ik bijna vier jaar oud was, kwam ik vanuit Maleisië in Nederland wonen. En dat mooie tropenleven in Maleisië, wat allang niet meer mogelijk is, zit diep in mij, een diepe heimwee naar de warme geuren van een land dat niet meer het land is van mijn eerste kinderjaren. Gek genoeg voelde Nanning, de stad waar we Qiujun ophaalden, heel erg als thuis.

Het gevoel dat Nederland eigenlijk te klein voor mij is, bekroop mij ook afgelopen week weer. En dat is naar, want het is niet het gevoel dat ik aan mijn kinderen wil overdragen. Ook Nederland heeft zijn mooie kanten en is een mooie thuisbasis om de rest van de wereld te gaan verkennen.

In kleine stukjes dringt het ook tot mij door dat we ontzettend veel steun en lieve woorden kregen de afgelopen week. Ook van mensen die ik alleen van internet ken, uit het "adoptiecircuit". Heel bijzonder en hartverwarmend. De wachttijd op toestemming uit China vind ik wel steeds spannender worden. Wat kan er nog meer mis gaan (als dit fundraisen ook zo mis is gegaan), misschien krijgen we wel helemaal geen toestemming? Inmiddels is het voor mij "eerst zien, dan geloven". En als het dan zover is, zijn mijn armen open en weet ik dat ook onze jongste gedragen wordt door heel veel mensen.

https://www.youtube.com/watch?v=VrdArst7Aos

Achterhaalde misstanden?

Als reactie op een ingezonden brief van twee artsen in de Volkskrant (zie foto's onderaan), stuurde ik de Volkskrant ook een brief. Helaas wordt deze niet geplaatst, hier kun je hem lezen:

Met enige verbazing las ik de ingezonden brief van de heer de Jong en mevrouw Salvatore, met als titel “Achterhaalde misstanden”. Wij hebben vijf jaar geleden niet ervaren dat er “zeer zorgvuldig in een multidisciplinair team (met kind en ouders?) wordt afgewogen welke stappen moeten worden gezet en wanneer” toen wij met ons kind met een geslachtsvariatie bij hen kwamen. Misschien is vijf jaar geleden inmiddels achterhaald?

Toen wij met onze vers geadopteerde zoon van drie jaar oud en zeer terughoudend in zijn contact met onbekenden bij een collega van de heer de Jong naar binnen stapten, mochten wij hem meteen uitkleden om te laten onderzoeken. Stom genoeg deden we dat ook nog. De heer de Jong kwam een kijkje nemen, nog een volstrekt onbekende persoon die een blik wierp op de genitaliën van onze zoon en begon met zijn collega een onderonsje over de te volgen operatietechnieken. Na dit een tijdje te hebben aangehoord, zei ik dat onze zoon voorlopig helemaal niet geopereerd ging worden. De heren vielen stil en even later kregen wij te horen dat we teveel op internet hadden gelezen, waar allemaal gedateerde en onware informatie op staat van gefrustreerde mensen die met operatietechnieken uit een ver verleden geopereerd zijn. Tegenwoordig kunnen zij het allemaal veel beter en een jongen moet toch kunnen plassen in de vijver met zijn vriendjes. Nu plassen onze andere twee zonen nooit met vriendjes in een vijver, maar misschien zijn zij daarin een grote uitzondering. Wij gaven aan eerst een mogelijk achterliggende oorzaak van zijn ernstige hypospadie te willen weten en het voor hem heel belangrijk te vinden zelf mee te beslissen. Ook stelden wij de vraag of die operatietechnieken de komende jaren dan niet nog verder zullen verbeteren, de moeite van het wachten waard dus,  zoals ze de afgelopen vijftien jaar ook zo verbeterd zijn. Maar het kan echt niet beter dan nu, werd ons verteld. Mijn man omschrijft dit consult als eentje waarbij slechts aandacht was voor de genitaliën van ons kind, niet voor de mens daarachter.

Een half jaar later wisten wij dat er bij onze zoon inderdaad een achterliggende oorzaak gevonden is, eentje die best wel wat gevolgen kan hebben voor zijn genderbeleving later in het leven. Alleen al om die reden was een operatie om zijn uiterlijke geslachtsorganen te normaliseren wat te voorbarig in onze ogen, los van het feit dat wij denken dat een mens zelf mag beslissen over hoe hij er uit wil zien. Wij zagen dagelijks de gevolgen van beslissingen die andere mensen eerder in zijn leven over hem genomen hadden en wij wilden deze schijnbare vanzelfsprekendheid dat anderen met verstrekkende gevolgen over zijn leven beslissen nu stoppen.  Bij de medisch psycholoog beantwoordden wij nog de vraag of wij hem ook niet zouden laten opereren als hij een ernstige schisis zou hebben gehad, even kijken hoe principieel wij waren?

Wij zijn niet meer in het ziekenhuis terug geweest met hem. In overleg met de huisarts gaan wij pas weer met hem naar een ziekenhuis als dit echt nodig is. Ons kind groeit op  zijn manier groot. Hij weet heel goed dat zijn piemeltje anders is,  dat er nog meer dingen in zijn lijf een beetje anders gaan en dat er meer mensen zijn zoals hij. Als hij groter is en meer vragen krijgt, zullen wij hem helpen de voor hem juiste weg te bewandelen. En dat zal gezien de achterliggende oorzaak van zijn andere bouw niet altijd een eenvoudige weg zijn maar wel een waarin hij op de steun van ons en vele lotgenoten van over de hele wereld kan rekenen. Ons kind kan trouwens prima in een vijver plassen als hij dat zou willen, alleen dan achterstevoren.

Onzichtbaar kind

Het rare van het wachten op Chunlian is dat we een soort van onzichtbaar kind hebben. Voor mij raakt dat een oude pijn want ook Jasper, onze eerstgeborene, was en is een onzichtbaar kind. Na zijn geboorte heb ik er over nagedacht met een lege kinderwagen over straat te gaan zodat ik over hem zou kunnen praten. Ik verfoeide de vlaggetjes overal bij ons in de straat, we woonden in een nieuwbouwwijk, hoera een jongen, hoera een meisje. Wat maakt het nou uit of het een jongen of een meisje is, hoera een kindje moet er staan, vond ik. Ik schreef de geschiedenis van mijn kinderen voordat ik hem kende. En eigenlijk zat mijn ergernis dieper. Niemand kon zien dat ik moeder was geworden. Niemand kon zien dat ik een kindje had gekregen.

Mijn hart maakt een sprong als iemand iets over Chunlian vraagt of zijn naam noemt. In fragmenten wordt hij op zo'n moment zichtbaar. Ook ik ken hem nog niet. Ik ken alleen zijn foto's, ik heb hem zien bewegen op filmpjes, met een heel lief stemmetje horen praten en ik heb verslagen over hem gelezen. Hij wordt beschreven als een een kleine druktemaker, had ik iets anders kunnen verwachten? Hij ziet er uit als een heel zachtaardig jongetje, lijkt me ook wel passend.

 Zijn foto's heb ik inmiddels grijs gestaard. Soms kijk ik expres een paar dagen niet naar hem in de hoop dat de foto's als nieuw zijn bij een volgende blik. Ik zoek vruchteloos op internet naar een nieuw puzzelstukje van zijn leven, naar een nieuw stapje in onze weg naar hem. Een machteloos gevoel, dat wachten op.

Straks is hij hier wel, hoewel ik dat nu nog niet kan geloven. Zijn bestaan kan dan niet langer ontkend worden, hij gaat een toekomst tegemoet waarin hij kan worden wie hij wil zijn. En tot die tijd huppelt hij rond in een weeshuis in China, met zijn vriendinnetje. Hij wordt liefdevol verzorgd door de verzorgsters, een weeskind in een weeshuis in China, zoals er zoveel weeskinderen zijn. Straks is er weer eentje minder. Chunlian is zijn naam: 春联

Foto er tijdelijk af, verkeerde media aandacht gekregen helaas